حكيم ميسرى

پيشگفتار 20

دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى )

معرفى نسخه دانشنامه نسخهء خطى دانش‌نامه منحصربه‌فرد و در كتابخانه ملى پاريس به شماره R - 799 - 310 ضبط شده است و داراى 164 ورق به ابعاد 13 * 18 سانتيمتر و داراى 4481 بيت است ، اين نسخه به خط نستعليق و بتوسط محمود تبريزى شاهنامه خوان در تاريخ چهارشنبه سوّم ماه ربيع الآخر سال 852 هجرى نوشته شده است محمود تبريزى در پايان ، نام آن را كتاب منصورى ناميده است و شايد همين امر سبب شده است كه بعدها كسى ديگر در بالاى صفحه اول كتاب آن را « كتاب ، المنصورى بالطّب للرازى » نامگذارى كند . بخش عمدهء كتاب خواناست و قسمتى از آنكه به احتمال قوى بوسيلهء كسى ديگر نوشته شده است با زحمت خوانده مىشود و داراى اشتباه و غلط است . كتاب داراى افتادگى است و بين اوراق 121 و 122 يك يا چند صفحه افتادگى دارد و نيز بعضى از اوراق در جاى خود صحافى نشده است و ناچار اوراق 106 و 107 و 108 را بين 111 و 112 و اوراق 121 تا 130 را بين 112 و 113 ؛ و 131 تا 164 را بعد از ورق 120 قرار داديم . و صفحات اوّل و دوّم را مطابق ترتيب صفحاتى كه در نسخه خطى پاريس پشت سر هم قرار گرفته بود با حرف ( آ ) براى صفحهء اوّل و با حرف ( ب ) براى صفحه دوّم مشخص كرديم . ميكرو فيلم اين نسخه در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران موجود است و از روى عكسى كه از همين ميكرو فيلم گرفته شد به تصحيح دانش‌نامه اقدام نموديم و چون نسخه منحصربه‌فرد بود بروش قياسى تصحيح شد ؛ و صورت اصلى تغيير و تبديلى كه در بازخوانى و دست‌نويسى كلمات اتّفاق افتاده جاىجاى در حاشيهء صفحات داده شده است . مختصات شعرى : دانش‌نامه از سادگى و روانى شعر دورهء خود برخوردار است و يكى از بهترين نمونه شعر دورهء سامانى است اينك پاره‌اى از مختصّات نظمى آن را يادآورى مىكنيم : 1 - وسعت دامنهء وزن و مشدّد كردن بعضى از كلمات ؛ مانند : نمكّث - چلّ - پُرّى - ماهّى - جزّ - عمّر .